سنسور مونوکسید کربن
مونوکسید کربن چیست و چرا خطرناک است؟
سنسور مونوکسید کربن یا Carbon monoxide gas sensor چیست؟ سنسور مونوکسید کربن که با نام های هشداردهنده مونوکسید کربن یا آشکارساز مونوکسید کربن یا دتکتور مونوکسید کربن نیز شناخته میشود، یک وسیله ایمنی و حفاظتی است که می تواند افراد را از نشت گاز CO آگاه کند و به آنها کمک کند تا از مسمومیت با مونوکسید کربن فرار کنند. گاز مونوکسید کربن گازی سمی، بیرنگ و بی بو می باشد. این گاز با سوزاندن سوخت های فسیلی تولید می شود. سنسور مونوکسید کربن برای مهندسی برق و ساخت دستگاههای اندازه گیری با نام های : آشکارساز، دتکتور ، حسگر و ترانسمیتر مونوکسید کربن بکار می روند. و عموم مردم نمی توانند از آنها استفاده کنند.
- علائم و خطرات مسمومیت با مونوکسید کربن
- 50ppm بیشترین غلظت مجاز و بی خطر گاز CO که یک انسان سالم و بزرگسال در طی هشت ساعت مدام میتواند استنشاق نماید.
- 200ppm سردرد، احساس خستگی، تهوع و سرگیجه پس از دو تا سه ساعت قرار گرفتن در معرض گاز مونوکسید کربن
- 400ppm سردرد، تهوع و سرگیجه طی یک تا دو ساعت قرار گرفتن در معرض گاز مونوکسید کربن و خطر جانی پس از سه ساعت
- 800ppm سردرد، تهوع و سرگیجه پس از 45 دقیقه قرار گرفتن در معرض گاز مونوکسید کربن و غش کردن و بیهوشی پس از یک ساعت و مرگ طی دو تا سه ساعت
- 1600ppm سردرد، تهوع و سرگیجه پس از 20 دقیقه قرار گرفتن در معرض گاز مونوکسید کربن و مرگ طی یک تا دو ساعت
منابع تولید گاز مونوکسید کربن کدام‌اند؟
گاز مونوکسید کربن معمولاً در اثر احتراق ناقص مواد سوختی تولید میشود. برخی از مهم‌ترین منابع تولید این گاز عبارت‌اند از:
دود خروجی خودروها و وسایل نقلیه موتوری
موتورخانه‌ها و تجهیزات گرمایشی
مشعل‌ها و سیستم‌های احتراق صنعتی
ژنراتورها و موتورهای دیزلی
بخاری‌ها و آبگرمکن‌های گازسوز معیوب
تجهیزات صنعتی و دستگاههای دارای سوخت فسیلی
در محیط‌های بسته مانند پارکینگ‌های طبقاتی و زیرزمینی، گازهای خروجی خودروها می‌توانند باعث افزایش غلظت مونوکسید کربن شوند. به همین دلیل، نصب سنسور و ترانسمیتر مونوکسید کربن در چنین محیط‌هایی اهمیت زیادی دارد.
چرا اندازه‌گیری گاز مونوکسید کربن اهمیت دارد؟
اندازه‌گیری مداوم غلظت مونوکسید کربن در محیط‌هایی که احتمال تولید یا تجمع این گاز وجود دارد، یکی از راهکارهای مهم برای مدیریت ایمنی محیط است.
استفاده از سنسور گاز CO این امکان را فراهم می‌کند که میزان غلظت گاز در محیط به‌صورت پیوسته اندازه‌گیری شود و در صورت عبور از محدوده‌های تعیین‌شده، سیستم‌های هشداردهنده یا تجهیزات تهویه فعال شوند.
برخی از مهم‌ترین مزایای استفاده از سیستم اندازه‌گیری و کنترل مونوکسید کربن عبارت‌اند از:
پایش مداوم غلظت گاز مونوکسید کربن
شناسایی افزایش غلظت CO در محیط
امکان فعال‌سازی خودکار سیستم تهویه
کاهش تجمع گازهای آلاینده در محیط‌های بسته
مدیریت هوشمند سیستم‌های تهویه و اگزاست فن
افزایش ایمنی محیط‌های صنعتی و پارکینگ‌ها
- سنسور مونوکسید کربن خانگی
سنسور مونوکسید کربن خانگی دستگاهی برای اندازه گیری گاز مونوکسید کربن در برای ایمنی افراد و حفاظت در محیط های خانگی و اداری بکار می رود. سنسور مونکسید کربن خانگی باید به تائید سازمان آتش نشانی رسیده باشد. دتکتور مونوکسید کربن خانگی مقدار غلظت گاز مونوکسید کربن را با زمان انتشار گاز اندازه گیری می کند و با توجه به استاندارد های آتش نشانی آلارم که معمولا بصورت صدا و چراغ می باشد را روشن می کند. منابع القوه تولید گاز مونوکسید کربن در خانه : بخاری سیار، اجاق گاز، آبگرمکن، پکیج، شومینه، گاراژ خودرو، بخاری، دودکش می باشد.
- سنسور مونوکسید کربن گلخانه
سنسور مونوکسید کربن گلخانه برای نشت یابی بخاری ها در گلخانه بکار می رود. نشت گاز مونوکسید کربن بخاری و انتشار گاز در یک گلخانه خسارات سنگینی به گلخانه دار تحمیل می نماید. وجود غلظت های پائین در فضای گلخانه باعث از بین رفتن گیاهان می شود. گیاهان به گاز مونوکسید کربن بسیار حساس می باشند.
- سنسور مونوکسید کربن پارکینگ
خوردروها یکی از منابع تولید کننده گاز مونوکسید کربن می باشد. و پارکینگ و گاراژ از مکان های پرخطر هستند که نصب سنسور مونوکسید کربن و دتکتور مونوکسید کربن الزامی می باشد. وقتی خودرو در یک فضای بسته مدت زمان کمی روشن باشد، به شدت گاز کربن مونوکسید در آن محل تمجمع می یابد. سنسور مونوکسید کربن پارکینگ عمومی و سنسور مونوکسید کربن پارکینگ مجتمع تجاری و اداری نقش بسازائی در تهویه پارکینگ داراست. سنسور مونوکسید کربن در پارکینگ دو نقش اساسی ایفا می کند. هم در تهویه پارکینگ بکار می رود و هم برای اعلام حریق در پارکینگ استفاده می شود. چون سنسورهای حرارتی و دودی در پارکینگ کارائی ندارند. دتکتور مونو کسید پارکینگ دارای خروجی های استاندارد : جریان، ولتاژ رله و پورت سریال می باشد. حسگر مونو کسید کربن پارکینگ بصورت آنلاین عمل می کند و به یک کنترل مرکزی وصل می شود و کنترل مرکزی وظیفه اصلی تهویه و تخلیه دود را بر عهده دارد. طبق ضوابط آتش نشانی نصب سنسور مونوکسید کربن پارکینگ عمومی و تجاری الزامی می باشد. سناریوی تهویه و اعلام حریق با توجه به الزامات آتش نشانی انجام می شود. بدلیل وجود دائمی گاز مونوکسید کربن در پارکینگ باید در انتخاب سنسور با کیفیت دقت نمود.
سیستم کنترل مونوکسید کربن و تهویه هوشمند پارکینگ چگونه کار می‌کند؟
یک سیستم کنترل هوشمند مونوکسید کربن معمولاً از چند بخش اصلی تشکیل میشود:
۱. سنسور یا ترانسمیتر CO: برای اندازه‌گیری غلظت مونوکسید کربن در نقاط مختلف پارکینگ.
۲. تابلو کنترل مرکزی: برای دریافت اطلاعات سنسورها و پردازش مقادیر اندازه‌گیری‌شده.
۳. سیستم تهویه: شامل فن‌های اگزاست و تجهیزات تأمین هوای تازه.
۴. تجهیزات هشداردهنده: برای اعلام شرایط غیرعادی و افزایش غلظت گاز.
در این سیستم، ترانسمیتر مونوکسید کربن اطلاعات مربوط به غلظت گاز را به تابلو کنترل ارسال می‌کند. سپس سیستم کنترل با توجه به مقادیر اندازه‌گیری‌شده و آستانه‌های تعریف‌شده، فرمان لازم را برای روشن یا خاموش شدن فن‌ها صادر می‌کند.
این روش علاوه بر کمک به مدیریت کیفیت هوای پارکینگ، میتواند از مصرف انرژی غیرضروری در سیستم تهویه نیز جلوگیری کند.
- سنسور مونوکسید کربن اتاق دیزل
- سنسور مونوکسید کربن دودکش نیروگاه
- سنسور مونوکسید کربن موتورخانه
بدلیل حجم بالای احتراق در موتورخانه ساختمان ها و اتاق دیزل ژنراتورها و ژنراتورهای گازی اکسیژن در این محیط ها کم شده و نصب سنسور مونوکسید کربن برای تهویه مناسب ضروری می باشد. سنسور مونوکسید کربن موتور خانه بصورت آنلاین عمل می کند و دارای خروجی های استاندارد می باشد. دتکتور مونوکسید کربن موتور خانه با دتکتور مونوکسید کربن خانگی متفاوت می باشد.
- آنالایزر مونو کسید کربن
آنلایزر مونوکسید کربن برای اندازه گیری و سنجش گاز مونوکسید کربن یک فرآیند و آزمایش بکار می رود. این نوع فرآیندها غلظت های گاز متفاوتی تولید می کنند و بسته به کاربرد باید از سنسور مونوکسید کربن با غلظت متناسب آن فرآیند استفاده نمود. معمولا رنج های : 10ppm, 20ppm, 100ppm, 200ppm, 500ppm, 10000ppm, 20000ppm, 50000ppm قابل تامین می باشد. خروجی آنلایزر مونوکسید کربن می تواند بصورت :نمایشگر، خروجی آنالاوگ، خروجی سریال و خروجی رله ای می باشد.
- سنسور مونوکسید کربن تونل
در تونل ها بدلیل تردد بالای خودروها گاز مونوکسید کربن تجمع می کند. نصب سنسور مونوکسید کربن در تونل های طولانی الزامی می باشد. در صورت وجود غلظت های بالای مونوکسید کربن باید تهویه ها با تمام قدرت کار کنند. معمولا وضعیت هوا در تونل ها از راه دور با یک سیستم اسکادا مانیتورینگ می شود.
انواع سنسور مونوکسید کربن
انواع سنسور مونوکسید کربن توسط تولید کننده ها ساخته می شود. سنسورها از نظر تکنولوژی به : الکتروشیمیائی، نوری و ... تقسیم بندی می شوند. سنسور مونوکسید کربن الکتروشیمیائی معمولا در دسترس و از نظر قیمت مناسب تر می باشد. و از لحاظ تاثیر پذیری به انواع گازهای دیگر و رطوبت در
قیمت سنسور مونوکسید کربن
قیمت سنسور مونوکسید کربن بستگی به: تکنولوژی ساخت سنسور مونوکسید کربن، رنج اندازه گیری، نام سازنده و عدم تاثیر پذیری به انواع گازهای و رطوبت دارد. معمولا سنسور مونوکسید کربن چینی به سایر گازها و همچنین رطوبت حساس هستند. توصیه می شود در خرید سنسور مونو کسید کربن به شرکت سازنده سنسور توجه ویژه شود.
گاز مونوکسید کربن چیست؟
گاز مونو کسید کربن CO گازی است سمی، بیرنگ، بیمزه و بی بو می باشد. که بسیار سمی بوده و بدون هرگونه علائم مشخصی هرساله موجب مرگ هزاران نفر در سراسر دنیا می شود. به همین دلیل به این گاز قاتل خاموش نیز گفته می شود. این گاز از سوزاندن سوخت های فسیلی تولید می شود. استنشاق گاز CO در غلظت های مختلف، اثرات بدی بر سلامتی خواهد داشت.
واحد اندازه گیری گاز مونوکسید کربن
- ppm غلظت گاز مونوکسید کربن بر مبنای تعداد مولکول این گاز در یک میلیون مولکول هوا
مونوکسید کربن دستگاه سنجش گاز مونو کسید کربن ( گاز CO) برای اندازه گیری گاز کشنده CO یا مونو اکسید کربن و تبدیل غلظت گاز Carbon Monoxide به سیگنال های استاندارد از قبیل: آژِیر، خروجی مدباس، خروجی 20 میلی آمپر، خروجی ولتاژ، خروجی رله ای جهت هشدار و ... بکار می رود. دستگاه اندازه گیری مونو اکسید کربن با نام های: ترانسمیتر مونو کسید کربن، سنسور مونو کسید کربن، دتکتور مونو کسید کربن، سنسور CO، ترانسمیتر CO، دتکتور CO و ... شناخته می شود. دتکتور مونوکسید کربن در سیستم های تهویه مطبوع بکار می رود. طبق ضوابط سازمان آتش نشانی نصب دتکتور مونوکسید کربن در تهویه پارکینگ ساختمان های عمومی و پرتردد جهت تخلیه دود الزامی می باشد و مهندسین ناظر نصب سنسور مونوکسید کربن را کنترل می نمایند. آشکار سازی گاز مونوکسید کربن در گلخانه و نصب دتکتور مونو کسید کربن گلخانه جهت بررسی و جلوگیری از نشت گاز CO در بخارهای از اهمیت بالای برخوردار است. شکل فیزیکی سنسور CO بصورت اتاقی، ترانسمیتر مونوکسید کربن کانالی تولید می شود.
سؤالات متداول درباره سنسور و ترانسمیتر مونوکسید کربن
۱. سنسور مونوکسید کربن چه کاربردی دارد؟
سنسور مونوکسید کربن برای تشخیص و اندازه‌گیری غلظت گاز CO در محیط استفاده میشود. از این تجهیزات در پارکینگ‌ها، موتورخانه‌ها، محیط‌های صنعتی و سایر فضاهای دارای احتمال تجمع این گاز استفاده میشود.
۲. تفاوت دتکتور و ترانسمیتر مونوکسید کربن چیست؟
دتکتور معمولاً برای تشخیص گاز و اعلام هشدار به کار می‌رود، در حالی که ترانسمیتر علاوه بر اندازه‌گیری غلظت گاز، اطلاعات را به سیستم‌های کنترلی منتقل می‌کند.
۳. چرا در پارکینگ‌ها از سنسور مونوکسید کربن استفاده میشود؟
به دلیل انتشار مونوکسید کربن از اگزوز خودروها، احتمال افزایش غلظت این گاز در پارکینگ‌های بسته وجود دارد. سنسور CO به اندازه‌گیری مداوم غلظت گاز و کنترل هوشمند سیستم تهویه کمک می‌کند.
۴. ترانسمیتر مونوکسید کربن چگونه به فن پارکینگ متصل میشود؟
ترانسمیتر اطلاعات غلظت گاز را از طریق خروجی‌های الکتریکی یا ارتباطی به تابلو کنترل ارسال می‌کند. تابلو کنترل نیز بر اساس تنظیمات انجام‌شده، فرمان روشن یا خاموش شدن فن‌ها را صادر می‌کند.
۵. واحد اندازه‌گیری مونوکسید کربن چیست؟
غلظت گاز مونوکسید کربن معمولاً با واحد ppm یا قسمت در میلیون بیان میشود. این واحد نشان می‌دهد چه مقدار از گاز CO در حجم مشخصی از هوا وجود دارد.
۶. آیا ترانسمیتر مونوکسید کربن برای کنترل تهویه پارکینگ مناسب است؟
بله، ترانسمیترهای دارای خروجی و قابلیت ارتباط با تجهیزات کنترلی می‌توانند در سیستم‌های کنترل هوشمند تهویه پارکینگ استفاده شوند. انتخاب دستگاه باید بر اساس مشخصات فنی و الزامات ایمنی پروژه انجام شود.